ژاوی، فرزند فوتبال هلند روی نیمکت نارنجیها
یک انتخاب غیرمنتظره، دو مکتب فوتبال با ریشههای مشترک و مأموریتی بزرگ تا جام جهانی ۲۰۳۰؛ ژاوی هرناندز پس از دو سال دوری از نیمکت، سرمربی تیم ملی هلند شد تا حلقهای تازه در پیوند تاریخی فوتبال هلند و بارسلونا شکل بگیرد.
ژاوی هرناندز پس از بیش از دو سال دوری از مربیگری، دوباره به نیمکت بازگشت؛ اما این بار نه در بارسلونا و نه در فوتبال باشگاهی. فدراسیون فوتبال هلند روز چهارشنبه انتخاب هافبک سابق بارسلونا را بهعنوان سرمربی جدید تیم ملی این کشور اعلام کرد تا جستوجوی ششهفتهای برای جانشین رونالد کومان به پایان برسد.
ژاوی قراردادی چهار ساله امضا کرده و تا پایان جام جهانی ۲۰۳۰ هدایت نارنجیها را بر عهده خواهد داشت. انتخاب او از جهتی تاریخی است؛ چراکه ژاوی نخستین مربی خارجی تیم ملی هلند از زمان ارنست هاپل اتریشی در جام جهانی ۱۹۷۸ محسوب میشود.
کومان پس از حذف هلند در مرحله یکسیودوم نهایی جام جهانی در ماه ژوئن از سمت خود کنار رفت و فدراسیون فوتبال این کشور برای پیدا کردن جانشین او مسیر سادهای نداشت. مذاکرات با گزینههایی مانند آرنه اشلوت و اریک تنهاخ به نتیجه نرسید و در نهایت، نگاه مدیران فوتبال هلند به مردی افتاد که شاید بیش از هر مربی خارجی دیگری با فلسفه فوتبال این کشور قرابت داشته باشد.
بازگشت یک شاگرد هلندی
ژاوی خودش نیز این ارتباط را انکار نمیکند. او که در سال ۲۰۱۰ با اسپانیا قهرمان جهان شد، بخش مهمی از فوتبالش را در مکتبی سپری کرد که ریشههای آن به هلند بازمیگردد.
فلسفهای که امروز آن را با نام بارسلونا میشناسیم؛ مالکیت توپ، پاسهای کوتاه، حرکت مداوم و بازپسگیری سریع توپ، ریشههای عمیقی در فوتبال هلند دارد. رینوس میشلز و یوهان کرویف، با انتقال ایدههای «فوتبال کُل» از آژاکس به بارسلونا، پایههای این ارتباط را بنا کردند.
کرویف بعدها روی نسل تازهای از مربیان تأثیر گذاشت و یکی از مهمترین شاگردان این مکتب، پپ گواردیولا بود؛ مربیای که ژاوی بین سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ یکی از مهرههای کلیدیاش در بارسلونا بود.
ژاوی پس از انتخاب بهعنوان سرمربی هلند درباره این پیوند گفت: «بهعنوان کسی که در آکادمی بارسلونا آموزش دیده و بهشدت تحت تأثیر یوهان کرویف و رینوس میشلز بودهام، احساس میکنم ارتباطی ویژه با فوتبال هلند دارم. میتوان گفت که من تا حدی فرزند فوتبال هلند هستم.»
هلندیها در زندگی فوتبالی ژاوی
ارتباط ژاوی با فوتبال هلند تنها به فلسفه تاکتیکی محدود نمیشود. او در دوران بازی زیر نظر فرانک ریکارد و لوئی فانخال نیز کار کرد؛ مربیانی که هر دو سابقه حضور در فوتبال هلند داشتند.
فانخال حتی یکی از مربیانی بود که در سال ۱۹۹۸ فرصت نخستین بازی ژاوی برای بارسلونا را فراهم کرد. او در دوران حضورش در بارسلونا همچنین با چند بازیکن هلندی از جمله فرانک و رونالد دیبوئر، مارک اوورمارس و پاتریک کلایورت همتیمی بود.
حالا سالها پس از آن روزها، ژاوی قرار است از سوی دیگر این رابطه تاریخی را تجربه کند؛ او این بار باید ایدههای فوتبالیاش را به تیم ملی کشوری منتقل کند که بخش مهمی از همان فلسفه را به فوتبال جهان معرفی کرده است.
مأموریت تا ۲۰۳۰
ژاوی در سال ۲۰۲۱ جانشین رونالد کومان در بارسلونا شد و در سال ۲۰۲۳ این تیم را به قهرمانی لالیگا رساند، اما یک سال بعد و پس از نتایج ضعیف از سمت خود کنار رفت. از آن زمان، او از فوتبال باشگاهی فاصله داشت و حالا در یکی از مهمترین نیمکتهای ملی اروپا دوباره کارش را آغاز میکند.
نخستین مأموریت بزرگ ژاوی، ساختن تیمی برای یورو ۲۰۲۸ خواهد بود؛ تیمی که دو سال بعد باید برای جام جهانی ۲۰۳۰ نیز آماده باشد.
البته فرصت آزمونوخطا چندان طولانی نیست. هلند در فاصله کوتاهی چهار مسابقه در لیگ ملتهای اروپا پیش رو دارد و در پنجرههای ملی سپتامبر و اکتبر باید به ترتیب برابر آلمان، صربستان در دو مسابقه و یونان قرار بگیرد.
ژاوی حالا به فوتبال هلند بازگشته است؛ فوتبالی که خودش آن را بخشی از هویت فوتبالیاش میداند. شاید به همین دلیل، انتخاب یک اسپانیایی برای هدایت هلند آنقدرها هم غریبه نباشد؛ مردی که فوتبالش را در بارسلونا ساخت، اما بخشی از DNA فوتبالیاش را از آمستردام به ارث برده است.
