از شیر یا خط تا نقطه پنالتی؛ ضربات پنالتی چگونه وارد فوتبال شد؟
ضربات پنالتی امروز یکی از هیجانانگیزترین و البته پراسترسترین بخشهای فوتبال به شمار میرود، اما کمتر کسی میداند تا پیش از دهه ۱۹۷۰، سرنوشت بسیاری از مسابقات مهم با پرتاب سکه، قرعهکشی یا حتی تکرار مسابقه مشخص میشد.
اگرچه امروز تعیین برنده مسابقات با ضربات پنالتی امری کاملاً عادی به نظر میرسد، اما تا اواخر دهه ۱۹۶۰ چنین قانونی در فوتبال وجود نداشت و تیمها برای صعود یا قهرمانی گاهی تنها به شانس وابسته بودند.
یکی از مشهورترین نمونهها به رقابتهای جام ملتهای اروپا ۱۹۶۸ بازمیگردد؛ جایی که تیم ملی ایتالیا پس از تساوی بدون گل مقابل اتحاد جماهیر شوروی، با پرتاب سکه راهی دیدار نهایی شد. فینال همان رقابتها نیز با تساوی به پایان رسید و دو تیم مجبور شدند دو روز بعد دوباره مقابل هم قرار بگیرند تا قهرمان مشخص شود.
در همان سال، المپیک ۱۹۶۸ نیز شاهد اتفاقی مشابه بود. تیم فوتبال رژیم صهیونیستی پس از تساوی برابر بلغارستان، با قرعهکشی از گردونه رقابتها کنار رفت؛ اتفاقی که اعتراض گسترده مسئولان فوتبال این کشور را در پی داشت و بار دیگر ناکارآمدی قوانین وقت را نشان داد.
در چنین شرایطی، «کارل والد» داور آلمانی به همراه «یوسف داگان» و «مایکل آلموگ» ایده تعیین برنده از طریق ضربات پنالتی را مطرح کردند. این پیشنهاد در سال ۱۹۶۹ به فیفا ارائه و در مجله رسمی این نهاد منتشر شد.
کارل والد اعتقاد داشت تعیین سرنوشت مسابقات با پرتاب سکه یا قرعهکشی، نه ارزش ورزشی دارد و نه عادلانه است. او به دنبال روشی بود که نتیجه مسابقه بیش از شانس، به توانایی بازیکنان وابسته باشد.
البته این پیشنهاد در ابتدا با مخالفت مسئولان فوتبال ایالت بایرن روبهرو شد، اما والد از پیگیری ایده خود دست نکشید. سرانجام این طرح در نشست سالانه بورد بینالمللی فوتبال (IFAB) در ۲۷ ژوئن ۱۹۷۰ در شهر اینورنس اسکاتلند تصویب شد تا قانون جدید رسماً وارد فوتبال شود.
با تصویب این قانون، فوتبال برای همیشه با تعیین برنده از طریق شیر یا خط و قرعهکشی خداحافظی کرد؛ قانونی که بعدها سرنوشت برخی از بزرگترین مسابقات تاریخ این ورزش را رقم زد و به یکی از پرهیجانترین لحظات فوتبال جهان تبدیل شد.
