پرونده بیرانوند و پرسپولیس همچنان باز است؛ جلسه‌ای سرنوشت‌ساز در راه
در روزهای پیش رو، جلسه‌ای مهم درباره اختلاف حقوقی علیرضا بیرانوند و باشگاه پرسپولیس برگزار خواهد شد؛ پرونده‌ای که با گذشت بیش از دو سال از آغاز آن، هنوز به ایستگاه پایانی نرسیده است.
علیرضا بیرانوند برای آغاز دوران خدمت سربازی، اردوی تراکتور را ترک کرد و خود را به پادگان آباده معرفی کرد؛ اتفاقی که بار دیگر پرونده اختلاف او با پرسپولیس را به کانون توجه بازگردانده است. این در حالی است که تراکتور در مدت حضور این دروازه‌بان، موفق شد نخستین قهرمانی خود در لیگ برتر را جشن بگیرد و همکاری دو طرف تا هفته‌های ابتدایی سومین فصل نیز ادامه داشت.
ریشه این اختلاف به ۳۰ خرداد ۱۴۰۳ بازمی‌گردد؛ زمانی که بیرانوند با وجود داشتن قرارداد برای فصل بعد، به‌صورت یک‌طرفه قرارداد خود با پرسپولیس را فسخ کرد. پس از شکایت باشگاه سرخ‌پوش پایتخت، کمیته تعیین وضعیت این اقدام را غیرموجه دانست و حکم چهار ماه محرومیت تعلیقی به همراه پرداخت غرامت را صادر کرد.
در ادامه، کمیته استیناف در رأی اعلام‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۴، تعلیق محرومیت را لغو کرد و میزان غرامت را به ۲۷ میلیارد و ۴۳۷ میلیون تومان افزایش داد. بر اساس این حکم، بیرانوند و باشگاه تراکتور به‌صورت تضامنی مسئول پرداخت مبلغ تعیین‌شده و هزینه‌های دادرسی شناخته شدند.
با این حال، در جریان رسیدگی به پرونده، اتفاقات مهمی در زمین فوتبال رخ داد که اهمیت زمان اجرای حکم را دوچندان کرد. تراکتور در فصل ۱۴۰۳-۱۴۰۴ با حضور بیرانوند به قهرمانی لیگ برتر رسید. این دروازه‌بان در ۲۹ مسابقه برای تیم تبریزی به میدان رفت و با ثبت ۱۶ کلین‌شیت، نقش قابل‌توجهی در موفقیت تیمش ایفا کرد؛ آن هم در شرایطی که اختلاف حقوقی او با پرسپولیس همچنان ادامه داشت.
البته محرومیت بیرانوند برای مدتی به اجرا درآمد و او از جمله دیدار سوپرجام را از دست داد. با این وجود، در ۲۲ شهریور ۱۴۰۴، دادگاه داوری ورزش (CAS) با درخواست توقف اجرای محرومیت تا زمان تعیین تکلیف نهایی پرونده موافقت کرد و دروازه‌بان تراکتور توانست بار دیگر به مسابقات بازگردد. به این ترتیب، بخشی از تبعات محرومیت اجرا شد، اما مجازات چهارماهه تا زمان جدایی بیرانوند از اردوی تراکتور به‌طور کامل به اجرا درنیامد.
پس از این اتفاق، بیرانوند با استفاده از دستور موقت به حضور در مسابقات ادامه داد و روند رسیدگی به اصل اختلاف نیز دنبال شد. پیمان حدادی، مدیرعامل پرسپولیس، در مهرماه اعلام کرد که با پیگیری‌های باشگاه، جلسه‌ای ویدیوکنفرانسی برای پایان ماه اکتبر در نظر گرفته شده است تا طرفین دفاعیات خود را ارائه کنند. اکنون رسیدگی به این پرونده در مقطعی حساس قرار گرفته که بیرانوند برای انجام خدمت سربازی از جمع تراکتوری‌ها جدا شده است.
در این میان، اختلاف بر سر هزینه‌های دادرسی و رد درخواست پرسپولیس برای افزایش مبلغ غرامت نیز به پیچیدگی‌های پرونده افزوده است. باشگاه پرسپولیس در اطلاعیه‌ای در تیرماه تأکید کرده بود که رد درخواست افزایش غرامت به معنای بسته‌شدن کامل پرونده یا لغو حکم قبلی نیست. از همین رو، باید میان رأی صادرشده در مراجع داخلی، اعتراض‌های مطرح‌شده در CAS و روند اجرای محرومیت تفاوت قائل شد.
نکته مهم در این پرونده، فاصله میان زمان صدور رأی و پیامدهای واقعی آن در رقابت‌های ورزشی است. اگر رأی کمیته استیناف در دادگاه داوری ورزش تأیید شود، تراکتور در دوره‌ای از خدمات بازیکنی بهره برده که فسخ قراردادش با پرسپولیس در مراجع داخلی غیرموجه تشخیص داده شده بود. مهم‌ترین دستاورد ورزشی این همکاری نیز در همان فصل نخست رقم خورد؛ قهرمانی‌ای که بیرانوند در مسیر کسب آن سهم داشت.
بدیهی است اجرای احتمالی ادامه محرومیت در آینده، نمی‌تواند فرصت استفاده از این دروازه‌بان در مسابقات گذشته را از تراکتور پس بگیرد. این موضوع به معنای منتفی‌شدن مسئولیت مالی باشگاه تبریزی نیست؛ چراکه مسئولیت تضامنی تراکتور در رأی استیناف تصریح شده و تعیین تکلیف نهایی آن به نتیجه رسیدگی بستگی دارد. با این حال، جبران مالی و پیامدهای ورزشی دو موضوع متفاوت هستند. پرداخت غرامت در آینده، اتفاقات یک فصل به پایان رسیده را تغییر نمی‌دهد.
موضوع ارزش واقعی غرامت نیز یکی دیگر از ابعاد قابل‌توجه این اختلاف است. بر اساس ارقام شاخص قیمت مصرف‌کننده، این شاخص از ۲۶۴.۷ در شهریور ۱۴۰۳ به ۷۲۹.۸ در شهریور ۱۴۰۵ رسیده است؛ افزایشی که نشان می‌دهد سطح عمومی قیمت‌ها در این بازه دوساله حدود ۲.۷۶ برابر شده است.
بر همین اساس، غرامت اسمی ۲۷ میلیارد و ۴۳۷ میلیون تومانی، با در نظر گرفتن قدرت خرید شهریور ۱۴۰۵، ارزشی معادل حدود ۱۰ میلیارد تومان در شهریور ۱۴۰۳ دارد. البته این محاسبه بر مبنای شاخص عمومی قیمت‌هاست و به معنای تعیین ارزش واقعی یک بازیکن فوتبال نیست؛ اما می‌تواند کاهش قدرت خرید مبلغ مورد مطالبه در گذر زمان را نشان دهد. بنابراین، در صورت وصول همان مبلغ اسمی بدون تعدیل یا جبران جداگانه تأخیر، ارزش اقتصادی آن با زمان آغاز اختلاف فاصله قابل‌توجهی خواهد داشت.
پرسپولیس نیز در فصل جدایی بیرانوند ناچار شد برای جایگزینی او به سراغ الکسیس گندوز برود و تغییر در ترکیب دروازه‌بانی خود را مدیریت کند. در طرف مقابل، تراکتور از توانایی‌های فنی بیرانوند بهره برد و در پایان فصل به قهرمانی رسید. اکنون با وجود گذشت زمان، پرونده همچنان در مسیر رسیدگی قرار دارد؛ در حالی که بخش مهمی از منافع ورزشی این انتقال، مدت‌ها پیش در زمین مسابقه به دست آمده است.
حتی اگر نتیجه نهایی رسیدگی به سود پرسپولیس باشد، تمام پیامدهای این تأخیر جبران نخواهد شد. این باشگاه ممکن است بتواند حق قراردادی خود را به اثبات برساند و غرامت تعیین‌شده را دریافت کند، اما فصل‌های سپری‌شده، رقابت‌های پایان‌یافته و کاهش قدرت خرید پول، واقعیت‌هایی هستند که با صدور رأی نهایی تغییر نمی‌کنند.
در نهایت، بیرانوند پس از فسخ قرارداد با پرسپولیس به تراکتور پیوست؛ انتقالی که با اعتراض و پیگیری حقوقی سرخ‌پوشان همراه شد. پرسپولیس امیدوار بود محرومیت این دروازه‌بان بتواند بر شرایط رقابت تراکتور برای قهرمانی تأثیر بگذارد، اما تیم تبریزی جام لیگ برتر را به دست آورد و فصل نیز به پایان رسید. با وجود سپری‌شدن بخش عمده‌ای از دوران حضور بیرانوند در تراکتور، پرونده حقوقی او همچنان به نتیجه نهایی نرسیده است؛ موضوعی که بار دیگر اهمیت زمان رسیدگی و اجرای احکام در فوتبال حرفه‌ای را برجسته می‌کند.
