آرسنال، آرتتا و قهرمانی که با سه کلمه به دست آمد
قهرمانی آرسنال بیش از هر چیز حاصلِ صبر مدیران، اعتماد به آرتتا و ایمان به «فرایند» بود.
آرسنال 22 سال است که قهرمان لیگ انگلیس نشده است؛ جملهای ساده و سرراست. به نظر بدیهی میرسد؛ چیزی که همه از قبل میدانند اما آیا واقعاً عمق آن را درک میکنند؟ سالهای طولانیِ درد، سالهای متمادی بدون جامهای بزرگ. هر هوادار حتی اندکی آشنا با فوتبال میداند که دو «جام» اصلی وجود دارد: لیگ داخلی و لیگ قهرمانان اروپا. جام حذفی و جام اتحادیه قطعاً ارزشمندند؛ میتوانند یک فصل ناموفق را شیرین کنند اما بیش از آن نه.
یک چیز است که کریستال پالاس جام حذفی را ببرد و آن را به عنوان نخستین جام بزرگ تاریخ باشگاه جشن بگیرد اما آرسنال داستانی کاملاً متفاوت است. تیمی که بدون اغراق میتوان آن را «بزرگ» نامید. با این حال، نسل جدید هواداران شاید حتی این را درک نکنند که ویرا در سال 2004 جامی را بالای سر برد. حتی هواداران باتجربه هم ممکن است فراموش کرده باشند آن حس چگونه بود. آیا واقعاً چنین روزی وجود داشت؟ آیا پیش از آن واقعاً دوازده قهرمانی لیگ در کارنامه باشگاه ثبت شده بود؟
22 سال. در این مدت، انسانها به دنیا میآیند و میروند. تیمها به ورزشگاههای جدید نقل مکان میکنند. قوانین فوتبال در برخی جنبهها به طور اساسی تغییر میکند. آرسنال در تمام این سالها صبر کرد و تاب آورد. ابتدا به خاطر اینکه همیشه چهارم میشد، مورد تمسخر قرار گرفت؛ سپس به خاطر اینکه همیشه دوم بود و حالا دیگر چیز زیادی برای خندیدن باقی نمانده است.
هرچند نفرت در فوتبال به سادگی از میان نمیرود و صدرنشینان همواره آماج انتقاد خواهند بود. پیشتر بیشتر بحثها درباره سیتی بود: «پولدارها»، 115 اتهام نقض قوانین مالی و امثال آن. اکنون آرسنال به فوتبال کسلکننده و حتی «نزدیکی بیش از حد به داوران» متهم میشود. همانطور که اغلب رخ میدهد، انتقادهای منطقی با ادعاهای دور از ذهن در هم میآمیزند. از منظر داوری، نمونههایی وجود دارد. در هفته سیوهفتم، هاورتس خوششانس بود که به دلیل ضربه با استوک به پای حریف بدون تلاش جدی برای بازی با توپ از کارت قرمز گریخت.
در پخش زنده، صحنه بسیار خشن به نظر میرسید؛ در بازپخش ملایمتر جلوه میکرد اما همچنان به کارت قرمز شباهت داشت. موارد مشابهی را بارها در لیگ برتر دیدهایم. نمونهای دیگر، دیدار برابر اورتون بود که در آن میشد به دلیل خطای سالیبا پنالتی اعلام کرد؛ خطایی که بعدها توسط کمیته حوادث کلیدی مسابقه (KMI) تأیید شد. البته اگر بخواهید، میتوانید در فصل قهرمانی هر تیمی تصمیمهای داوری بحثبرانگیز پیدا کنید.
در مورد «فوتبال کسلکننده»، این انتقاد تا حدی قابل درک است. آرسنال فصل فوقالعادهای را بیش از آنکه مدیون حمله باشد، مدیون دفاع خود است. این تیم کمترین گل خورده را در میان پنج لیگ معتبر اروپا ثبت کرد و از نظر گلهای مورد انتظار دریافتی نیز بهترین عملکرد را داشت. شایان توجه است که سه بازیکن برتر آرسنال در این فصل رایس، گابریل و رایا بودند؛ نه صرفاً مهاجمان.
با این حال، منصفانه است که بگوییم آرسنال در هفتههای پایانی فصل رویکرد تهاجمیتری اتخاذ کرد. در نیمه دوم دیدار با سیتی، نمایش تیم از نظر جسارت تحسینبرانگیز بود. اندکی بعد، برابر فولام نمایشی ارائه داد که فرصتهای گلزنیاش برای چند مسابقه کافی بود. با این همه، رایجترین نتیجه آرسنال در این فصل پیروزی یک بر صفر بود؛ هشت بار در 38 مسابقه.
البته اگر آرسنال قهرمانی را از دست میداد و برای چهارمین فصل پیاپی دوم میشد، این انتقادها پررنگتر جلوه میکرد اما اکنون رویکرد این تیم نه ناقص، بلکه قهرمانانه به نظر میرسد. بله، میتوان درباره افت رقبا صحبت کرد. در لیگ برتر حتی ممکن است 97 امتیاز کسب کنید و همچنان دوم شوید؛ همانند لیورپول در فصل 2019–2018. با این حال، میانگین امتیاز قهرمانان تاریخ لیگ برتر 87.6 بوده است. اگر آرسنال در هفته پایانی پالاس را شکست دهد، با 85 امتیاز فصل را به پایان میبرد؛ عددی نه خارقالعاده اما آنقدرها هم ناامیدکننده نیست که در نگاه اول به نظر میرسد. افزون بر این، عملکرد در لیگ قهرمانان اروپا نیز معیاری مهم برای سنجش قدرت یک تیم است.
با این حال، آخرین کاری که اکنون میخواهیم انجام دهیم، یافتن بهانهای برای انتقاد از آرسنال است. این تیم به هدفش رسید و همراه با میلیونها هوادار در سراسر جهان جشن خواهد گرفت. قهرمانیهایی که پس از سالها انتظار به دست میآیند، بسیار احساسیتر از چهارمین قهرمانی متوالی یک تیم درک میشوند. این لحظهای خاص برای باشگاه است؛ برای همه کسانی که با وجود همه تردیدها همچنان ایمان داشتند. در اواسط آوریل، آرسنال دو شکست 2 بر یک را تجربه کرد؛ نخست برابر بورنموث و سپس مقابل سیتی. پس از آن، به نظر میرسید رؤیای قهرمانی بار دیگر از دست رفته است. اما نه این بار، جام واقعاً از آنِ آرسنال است.
در اینجا میخواهیم بار دیگر به ایمان مدیران آرسنال به سرمربیشان اشاره کنیم. آنها میتوانستند در سال 2021، زمانی که تیم هشتم شد و برای نخستین بار در قرن بیستویکم از رقابتهای اروپایی بازماند، او را اخراج کنند. با این حال، از سرمربی خود حمایت کردند و با گذشت زمان، میمِ «اعتماد به فرایند» شکل گرفت؛ سه کلمهای که در نهایت به این قهرمانی انجامید. این عبارت به شعاری تبدیل شد که آرتتا حتی در همان سال 2021، همچون وردی تکرارش میکرد. در جهانی که احتمال برکناری زودهنگام مدیران بیش از اخراج دیرهنگام آنهاست، ایمان به آرتتا نتیجه داد. به یک معنا، این قهرمانی برای کل جامعه مربیگری نیز قهرمانیِ خوبی است.
