جام جهانی ۲۰۲۶: شکوه یا آلودگی؟
فیفا به دلیل بیتوجهی زیستمحیطی در حالی مورد انتقاد قرار گرفته که ابعاد آلودگی جام جهانی ۲۰۲۶ هرچه بیشتر آشکار میشود.
رسانه «mirror» انگلیس در این رابطه نوشت: فیفا با افتخار جام جهانی امسال را بزرگترین تورنمنت تاریخ معرفی میکند، اما این رقابتها در یک عنوان دیگر نیز در صدر قرار دارد و آن آلایندگی و آلودگی زیستمحیطی است.
افزایش تعداد تیمها از ۳۲ به ۴۸ و افزایش تعداد بازیها از ۶۴ به ۱۰۸، باعث شده فیفا دو هدف اصلی خود را محقق کند: هدف عمومی یعنی گسترش فوتبال در سطح جهانی، و هدف مالی یعنی افزایش چشمگیر درآمدها.
در دوران ریاست جیانی اینفانتینو فیفا به عنوان نهاد حاکم بر فوتبال جهان (و یک سازمان غیرانتفاعی) درآمدهای هنگفتی به دست آورده است. پیشبینی میشود فیفا در چرخه چهار ساله منتهی به ۲۰۲۶ حدود ۱۳ میلیارد دلار درآمد داشته باشد؛ رقمی که نسبت به دوره قبلی ۷۲ درصد افزایش نشان میدهد.
همزمان، سیستم فروش بلیت با قیمتگذاری پویا (Dynamic Pricing) نیز با انتقادهای زیادی روبهرو شده است. همچنین تصمیم برای میزبانی مشترک این رقابتها در آمریکا، کانادا و مکزیک نیز در راستای همین سیاست توسعهمحور فیفا ارزیابی میشود.
اما منتقدان میگویند این تصمیمها آسیبهای زیستمحیطی را افزایش میدهد و فیفا را از اهداف اعلامشده خود در زمینه محیط زیست دور میکند.
جام جهانی ۲۰۲۶ بیش از ۹ میلیون تُن دیاکسید کربن تولید خواهد کرد؛ رقمی که آن را به آلودهترین جام جهانی تاریخ تبدیل میکند و اختلاف قابل توجهی با دورههای قبلی دارد.
به گفته پژوهشگران، مهمترین عامل این آلودگی، سفرهای هوایی است؛ چراکه پراکندگی مسابقات در سه کشور بزرگ باعث میشود حدود ۷.۷ میلیون تُن از کل انتشار گازها مربوط به پروازها باشد.
در این گزارش همچنین قرارداد فیفا با شرکت آرامکو نیز مورد انتقاد قرار گرفته و گفته شده این همکاری میتواند میلیونها تُن دیگر به انتشار کربن اضافه کند.
منتقدان تأکید میکنند که سیاستهای محیطزیستی فیفا با واقعیت اجرایی این تورنمنت همخوانی ندارد و بسیاری از اقدامات اعلامشده در زمینه کاهش آلایندگی هنوز پیشرفت قابل توجهی نداشته است.
در پاسخ، فیفا اعلام کرده که به اثرات زیستمحیطی آگاه است و تلاش میکند با استفاده از حملونقل عمومی، کاهش مصرف انرژی و برنامههای جبرانی مانند کاشت درخت، اثرات منفی را کاهش دهد.
با این حال، منتقدان معتقدند قراردادهای تبلیغاتی و ساختار فعلی جام جهانی باعث تشدید بحران اقلیمی خواهد شد و فوتبال در حال تبدیل شدن به یکی از عوامل غیرمستقیم افزایش آلودگی جهانی است.
