دورگه‌های ایران بر قله‌های ورزش ژاپن
نام ایران در بخشی از افتخارات ورزشی ژاپن، فراتر از تصور بسیاری از علاقه‌مندان به ورزش دیده می‌شود، حالا فرزندان ایرانیان مهاجری که سال‌ها پیش راهی سرزمین آفتاب تابان شدند، در رشته‌های مختلف به چهره‌هایی مطرح در ورزش ژاپن تبدیل شده‌اند.
صفحه ورزشی | شاید کمتر کسی بداند بخشی از افتخارات ورزش ژاپن در سال‌های اخیر، ریشه در مهاجرت جوانان ایرانی به سرزمین آفتاب تابان دارد؛ جوانانی که در دهه‌های گذشته برای ساختن زندگی بهتر راهی ژاپن شدند و با ازدواج با زنان ژاپنی، نسلی را شکل دادند که امروز در رشته‌هایی همچون فوتبال، کشتی، وزنه‌برداری، بیسبال، والیبال، وزنه‌برداری، کیک بوکسینگ و... برای ورزش این کشور افتخارآفرینی می‌کند. فرزندان دورگه‌ای که باریشه ایرانی، در ورزش ژاپن نام و نشانی برای خود دست‌وپا کرده‌اند.سرگذشت این مهاجران و روزهای دشواری که در سرزمین غربت سپری کردند، بارها در قالب مستندهای مختلف روایت شده است. شاید شناخته شده‌ترین نمونه در این زمینه، مستند مهرآباد تا ناریتا باشد؛ روایتی از جوانان ایرانی که برای پیداکردن کار و ساختن زندگی بهتر راهی توکیو شدند و روزهای پرفراز و نشیبی را در کنار دیگر هموطنان خود پشت سر گذاشتند.اما حالا دیگر افتخارات ورزش ژاپن تنها به سرزمین آفتاب تابان محدود نمی‌شود. چند سالی است که درخشش ورزشکارانی باریشه ایرانی ـ ژاپنی، بیش از گذشته نام این کشور را در رشته‌های مختلف ورزشی مطرح کرده است. خانواده‌های یوشیدا (اسفنجانی) و قره‌داغی از جمله خانواده‌هایی هستند که نام آنها در کشتی آزاد ایران و ژاپن مطرح شده و فرزندانشان توانسته‌اند در این رشته ورزشی به جایگاه قابل‌توجهی دست پیدا کنند.
خانواده‌های اسفنجانی (6 فرزند پنج پسر و یک دختر) و قره‌داغی (دو پسر و یک دختر) نیز بخشی از همین داستان مهاجرت هستند. جواد اسفنجانی و شهرام قره‌داغی، دو ایرانی مهاجر در ژاپن، مسیری متفاوت از بسیاری از هموطنان خود را تجربه کردند. آنها با ازدواج با زنان ژاپنی در این کشور ماندگار شدند و حاصل این ازدواج‌ها، شکل‌گیری خانواده‌هایی بود که نسل بعدی آنها امروز در عرصه ورزش دو کشور ایران و ژاپن نام‌آور شده‌اند.در ادامه مروری داریم بر نام و فعالیت تعدادی از این ورزشکاران؛ چهره‌هایی که هرچند اطلاعات کاملی از پیشینه و زندگی برخی از آنها در دسترس نیست، اما ریشه ایرانی آنها بخش کمتر دیده شده‌ای از پیوند فرهنگی و ورزشی دو کشور ایران و ژاپن را نشان می‌دهد.خانواده اسفنجانی؛ شش فرزند کشتی‌گیر با ریشه ایرانییکی از شناخته‌شده‌ترین خانواده‌های دورگه ایرانی ـ ژاپنی در ورزش این کشور، خانواده جواد اسفنجانی است. او شش فرزند به نام‌های امین، کیوان، کیان، آرش، آریا و رویا دارد که همگی در رشته کشتی فعالیت می‌کنند. آرش و آریا تا کنون موفق شده‌اند به سکوهای قهرمانی جهان و آسیا برسند و در تلاش هستند تا در آینده به سکوی المپیک نیز دست پیدا کنند.
آرش یوشیدا، ۲۲ساله، تاکنون افتخارات قابل‌توجهی به دست آورده است. او در سال ۲۰۲۳ در رقابت‌های قهرمانی آسیا در قزاقستان به مدال طلا رسید و در سال ۲۰۲۵ نیز در مسابقات قهرمانی آسیا در اردن این عنوان را تکرار کرد. کسب مدال برنز بازی‌های آسیایی ناگویا ۲۰۲۶، دو مدال برنز مسابقات جهانی زاگرب در سال ۲۰۲۵ و مدال نقره رقابت‌های جهانی قزاقستان در سال ۲۰۲۶ از دیگر افتخارات این کشتی‌گیر است.آریا یوشیدا، پسر دوم خانواده و ۲۰ساله، دیگر چهره موفق این خانواده در کشتی است. او تاکنون مدال طلای قهرمانی آسیا و مدال طلای مسابقات امیدهای جهان را به دست آورده و در تلاش است مسیر موفقیت برادرش را ادامه دهد.خانواده قره‌داغی نسل دیگری از کشتی‌گیران دورگهشهرام قره داغی، پدر خانواده قره داغی، سه فرزند به نام‌های کیوان، آیسان و آرین دارد. این سه فرزند به ترتیب ۲۰، ۱۵ و ۱۲ساله هستند و همگی از مادری ژاپنی و پدری ایرانی متولد شده‌اند.در میان فرزندان این خانواده، کیوان از کشتی‌گیران شناخته شده ژاپن است که موفق شده مدال طلای رده‌های سنی قهرمانی آسیا را کسب کند. او همچنین در مسابقات جوانان جهان به مدال نقره رسیده است.آیسان نیز در مسابقات جوانان قهرمانی آسیا در تایلند موفق به کسب مدال طلا شده است. آرین، تنها دختر خانواده، ۱۲ سال دارد و توانسته مقام نخست کشتی آزاد مدارس ژاپن را به دست بیاورد.
خانواده قره‌داغی هم مانند خانواده اسفنجانی (یوشیدا) در سال‌های اخیر در کشتی آزاد ژاپن نامی برای خود دست‌وپا کرده‌اند و باتوجه‌به سن پایین فرزندانشان، می‌توان انتظار داشت در سال‌های آینده بیشتر از آنها بشنویم.کیهان تاکاهاشی دورگه والیبالیست حاضر در لیگ فرانسهدر رشته والیبال نیز باید به کیهان تاکاهاشی، والیبالیست ۲۳ساله ژاپنی باریشه ایرانی اشاره کرد. او از پدری ایرانی و مادری ژاپنی متولد شده و از سال ۲۰۱۹ نامش در والیبال ژاپن مطرح شده است. تاکاهاشی در سال ۲۰۲۲ به عضویت تیم ملی والیبال ژاپن درآمد و این روزها در تیم پاریس فرانسه بازی می‌کند.او دربازی‌های آسیایی هانگژو و ناگویا در ترکیب تیم ملی ژاپن حضور داشت و موفق شد در این دو رویداد به ترتیب مدال برنز و نقره را کسب کند.تاکاهاشی در بازی‌های آسیایی ناگویا و در غیاب ستاره‌هایی همچون یوکی ایشیکاوا، کاپیتان تیم، رَن تاکاهاشی، یوژی نیشیدا، کنتو میائورا و تایشی اونودرا در ترکیب تیم ژاپن قرار گرفت. او به دلیل قد و قامت و چهره‌اش یکی از بازیکنانی بود که در این رقابت‌ها توجه زیادی را به خود جلب کرد. این والیبالیست دورگه ایرانی ـ ژاپنی، یکی از چهره‌های قابل‌توجه والیبال ژاپن در سال‌های اخیر بوده است.
آریا جسورهاسه‌گاوا؛ فوتبالیستی که شاگرد کی روش نشدآریا جسورهاسه‌گاوا، فوتبالیست ۳۸ساله دورگه ایرانی ـ ژاپنی، از دیگر ورزشکارانی است که سابقه حضور در فوتبال حرفه‌ای ژاپن را دارد. او فعالیت خود را از سال ۲۰۰۱ در لیگ حرفه‌ای فوتبال ژاپن آغاز کرد و از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۰ برای تیم ملی زیر ۲۳ سال ژاپن به میدان رفت. جسورهاسه‌گاوا چندین بار نیز به تیم ملی بزرگسالان ژاپن دعوت شد و در اردوهای این تیم حضور پیدا کرد.نام او در دوران حضور کارلوس کی روش در فوتبال ایران، به‌عنوان یکی از استعدادهای مدنظر سرمربی وقت تیم ملی برای حضور در ترکیب ایران مطرح شد. بااین‌حال، زمانی که مشخص شد او برای پیوستن به تیم ملی ایران باتوجه‌به قوانین تابعیت ژاپن با تردیدهایی روبه‌رو است، نامش به‌تدریج از فوتبال ایران کنار رفت. دلیل اصلی این موضوع، قانون تابعیت ژاپن بود؛ قانونی که بر اساس آن، در صورت‌پذیرفتن تابعیت کشور دیگری، تابعیت ژاپنی فرد لغو می‌شود.جسورهاسه‌گاوا در سال ۲۰۱۴ برای تیم اف سی توکیو بازی کرد و سال بعد به سرزو اوساکا پیوست. او در یک فصل و طی ۴۹ بازی، ۹ گل برای این تیم به ثمر رساند. پس از آن راهی تیم ساراگوسا در لیگ دسته دوم اسپانیا شد و در این تیم هشت بازی در لالیگای ۲ و یک بازی در رقابت‌های کوپا دل‌ری انجام داد. او سپس به تیم شانون بلمار پیوست و در فصل ۲۰۱۷ جی لیگ نیز برای تیم اومیا آردیجا به میدان رفت. جسورهاسه‌گاوا در ادامه به تیم ناگویا گرامپوس منتقل شد و در این تیم در سه جام مختلف ژاپن، ۲۳ بازی انجام داد.
یو درویش؛ ستاره ایرانی تبار بیسبال ژاپن در لیگ حرفه‌ای آمریکابیسبال یکی از رشته‌های پرطرفدار در ژاپن است و فرید یو درویش صفت ۴۰ساله بدون شک یکی از چهره‌های شناخته شده این رشته به شمار می‌رود. او از پدری ایرانی(فرزاد درویش صفت) و مادری ژاپنی( ایوکو)متولد شده و مانند بسیاری از ورزشکاران ژاپنی، فعالیت خود را از دوران مدرسه آغاز کرده است. درویش یک بازیکن بیسبال پیچر راست‌دست دورگه ایرانی-ژاپنی است.درویش پس از درخشش در مسابقات بیسبال ژاپن، به‌عنوان بازیکن منتخب وارد لیگ حرفه‌ای این کشور شد. او پس از کسب موفقیت‌های مختلف در ژاپن، از سال ۲۰۱۲ فعالیت خود را در لیگ حرفه‌ای آمریکا ادامه داد.وی حتی عضو تیم ملی بیسبال ژاپن در المپیک ۲۰۰۸ بود. فرید یو درویش‌صفت در سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۳ نیز در رقابت‌های بین‌المللی با تیم ملی ژاپن حضور داشت و موفق به کسب مدال طلا شد. درویش بدون شک یکی از بازیکنان مطرح و گران‌قیمت بیسبال ژاپن محسوب می‌شود که آخرین بار از او به عنوان بازیکن 60 میلیون دلاری معروف شد.
نیما کوبایاشی؛ فوتبالیست ایرانی تبار در استان سایتامانیما کوبایاشی دیگر ورزشکار دورگه ایرانی ـ ژاپنی است که در رشته فوتبال فعالیت می‌کند. او در استان سایتاما بازی می‌کند و عضو تیم این استان است. کوبایاشی در پست‌های مدافع و هافبک چپ و راست توانایی بازی دارد.
آریا فوسه؛ حضور یک کیک بوکسور ایرانی در ژاپندر رشته‌های رزمی و به ویژه کیک بوکسینگ نیز آریا فوسه از دیگر ورزشکاران دورگه ایرانی ـ ژاپنی است که در ژاپن فعالیت می‌کند. او از چهره‌های فعال این رشته در ژاپن به شمار می‌رود و تاکنون ۱۲ پیروزی در کارنامه ورزشی خود ثبت کرده است.فوسه که ۳۰ سال دارد، از پدری ایرانی و مادری ژاپنی متولد شده و سابقه حضور در رقابت‌های حرفه‌ای کیک‌بوکسینگ ژاپن را نیز دارد. در کارنامه او در این رقابت‌ها یک پیروزی، یک تساوی و یک شکست دیده می‌شود.
سینا کوبایاشی؛ پدیده ایرانی تبار وزنه برداری ژاپنسینا کوبایاشی، ۲۳ساله، دیگر ورزشکار دورگه ایرانی ـ ژاپنی است که در رشته وزنه‌برداری فعالیت می‌کند. او از پدری ایرانی و مادری ژاپنی متولد شده و این روزها در تیم دانشگاهی ژاپن رقابت می‌کند. کوبایاشی تاکنون موفق شده مقام نخست مسابقات دانشگاه‌های ژاپن را به دست بیاورد و به‌عنوان یکی از چهره‌های آینده‌دار وزنه‌برداری این کشور شناخته می‌شود.حضور این ورزشکاران در رشته‌های مختلف نشان می‌دهد که مهاجرت ایرانیان به ژاپن تنها به شکل‌گیری زندگی و خانواده‌های جدید محدود نمانده و نسل بعدی آنها توانسته است در عرصه ورزش نیز جایگاه قابل‌توجهی پیدا کند. از کشتی و والیبال گرفته تا فوتبال، بیسبال، کیک بوکسینگ و وزنه برداری، نام ورزشکاران ایرانی ـ ژاپنی در رشته‌های مختلف به چشم می‌خورد؛ ورزشکارانی که بخشی از ریشه و هویت خود را از ایران به ارث برده‌اند و امروز در میادین ورزشی ژاپن فعالیت می‌کنند.
