۹۱ ساله و هنوز در قلب جام جهانی؛ مردی که ۶۸ سال است فوتبال را روایت میکند
وقتی انریکه ماکایا مارکس روز ۱۱ ژوئن روی صندلی خود در جایگاه خبرنگاران ورزشگاه آزتکا در مکزیکوسیتی بنشیند، یک رکورد کمنظیر دیگر به نام او ثبت خواهد شد.
وقتی انریکه ماکایا مارکس روز ۱۱ ژوئن روی صندلی خود در جایگاه خبرنگاران ورزشگاه آزتکا در مکزیکوسیتی بنشیند، یک رکورد کمنظیر دیگر به نام او ثبت خواهد شد. این روزنامهنگار و گزارشگر باسابقه آرژانتینی که آبانماه گذشته ۹۱ ساله شد، برای هجدهمین جام جهانی پیاپی از نزدیک در این رقابتها حضور خواهد داشت.
ماکایا مارکس از دهه ۱۹۵۰ یکی از شناختهشدهترین چهرههای رسانهای آرژانتین بوده است. با وجود گذشت بیش از هفتاد سال از آغاز فعالیت حرفهایاش، همچنان با همان شور و انگیزه روزهای نخست فوتبال را دنبال میکند و در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز به عنوان یکی از کارشناسان اصلی شبکه DSports فعالیت خواهد داشت.
او در این دوره همراه با گوستاوو کوفنر مسابقات را پوشش میدهد و علاوه بر دیدارهای مهم، از جمله بازیهای تیم ملی آرژانتین، در برنامه روزانه «موندیال توتال» نیز حضور خواهد داشت.
ماکایا مارکس که در سال ۱۹۳۴ متولد شده، از همان کودکی به رسانه علاقه داشت. او در هشت سالگی در محله فلورس بوئنوسآیرس روزنامه پخش میکرد و در ۱۵ سالگی نخستین گامهای حرفهای خود را در رادیو «ال موندو» برداشت.
اولین تجربه او در جام جهانی به سال ۱۹۵۸ و رقابتهای سوئد بازمیگردد؛ سفری که در آن دوران با دشواریهای فراوانی همراه بود.
او درباره آن سفر میگوید: «با هواپیمای DC-7 از آرژانتین راهی شدیم و آنقدر برای سوختگیری توقف کردیم که تعدادشان از یادم رفته است.»
برای رسیدن به شهر مالمو، محل نخستین بازی آرژانتین مقابل آلمان غربی، آنها مجبور بودند با قطار، اتوبوس و حتی کشتی سفر کنند.
ماکایا آن روزها را اینگونه به یاد میآورد: «وقتی بالاخره رسیدیم، تازه باید دنبال هتل میگشتیم. اینکه خودمان را به مسابقه رساندیم یک معجزه بود و اینکه توانستیم گزارش بازی را مخابره کنیم معجزهای بزرگتر. گزارشها را از طریق خطوط تلفن ارسال میکردیم و فقط امیدوار بودیم مردم در آرژانتین صدای ما را دریافت کنند.»
آرژانتین جام را با شکست ۳ بر ۱ مقابل آلمان غربی آغاز کرد و سپس با همین نتیجه ایرلند شمالی را شکست داد. اما دیدار سرنوشتساز برابر چکسلواکی به یکی از تلخترین خاطرات فوتبال این کشور تبدیل شد.
ماکایا مارکس میگوید: «ما مطمئن بودیم بهترین تیم دنیا را داریم.»
غیبت آرژانتین در جامهای جهانی ۱۹۳۸، ۱۹۵۰ و ۱۹۵۴ و همچنین موفقیتهای این تیم در کوپا آمهریکای دهه ۵۰ باعث شده بود بسیاری آلبیسلسته را مدعی اصلی قهرمانی بدانند.
اما شکست سنگین ۶ بر ۱ برابر چکسلواکی همه معادلات را به هم ریخت.
او درباره آن مسابقه میگوید: «خیلی زود فهمیدیم که اشتباه میکردیم. باورش سخت بود. یک فاجعه ورزشی بود. چطور ممکن بود از تیمی که تقریباً هیچ شناختی از آن نداشتیم شش گل بخوریم؟ آن شکست آنقدر روی من تأثیر گذاشت که بعد از سه سال ترک سیگار، دوباره به سراغ آن رفتم.»
جام جهانی سوئد نخستین تجربه او بود و از آن زمان تاکنون حتی یک دوره از این رقابتها را از دست نداده است. او از نزدیک سه قهرمانی آرژانتین در جامهای جهانی ۱۹۷۸، ۱۹۸۶ و ۲۰۲۲ را پوشش داده و شاهد لحظات تاریخی بسیاری بوده است.
ماکایا مارکس پس از سالها فعالیت در رادیو، در دهه ۱۹۸۰ وارد تلویزیون شد و در کنار آن برای روزنامههای «کلارین» و «لا ناسیون» نیز قلم زد.
او بارها گفته است: «عشق اول من فوتبال است و بعد از آن روزنامهنگاری. تلویزیون باعث شد مردم سراسر کشور مرا بشناسند، اما کمتر کسی میداند که از ۱۵ سالگی در رادیو کار میکردم. اگر انتخاب با من باشد، همچنان رادیو را به تلویزیون ترجیح میدهم.»
در جریان جام جهانی ۲۰۲۲، جیانی اینفانتینو از ماکایا مارکس به دلیل پوشش تمامی جامهای جهانی از سال ۱۹۵۸ تاکنون تقدیر کرد و این دستاورد را «شگفتانگیز» توصیف کرد. جایزه او نیز توسط رونالدو به وی اهدا شد.
پیش از این، رکورد بیشترین پوشش جام جهانی در اختیار دیهگو لوسرو، خبرنگار اروگوئهای، با ۱۵ دوره حضور بود؛ رکوردی که ماکایا در سال ۲۰۱۴ از آن عبور کرد.
حالا ۶۸ سال پس از نخستین حضورش در جام جهانی، او برای هجدهمین بار راهی بزرگترین رویداد فوتبالی جهان شده است؛ رکوردی تاریخی که شاید هنوز پایان آن فرا نرسیده باشد.
کسانی که او را از نزدیک میشناسند معتقدند اگر چهار سال دیگر هم در جام جهانی ۲۰۳۰، با میکروفون در دست و همان اشتیاق همیشگی در ورزشگاهها دیده شود، اتفاق عجیبی رخ نداده است. زیرا برای ماکایا مارکس، فوتبال هیچگاه فقط یک حرفه نبوده؛ بلکه بخشی از زندگی اوست.
